Co dokładnie definiuje koniec lotu w prawie europejskim?
Siedzisz w samolocie, który właśnie wylądował. Pilot ogłasza, że lot przyleciał z opóźnieniem dwie godziny pięćdziesiąt pięć minut. Mówisz sobie: poniżej trzech godzin, odszkodowanie nie przysługuje.
Jest dokładnie odwrotnie. Liczy się nie lądowanie, ale otwarcie drzwi samolotu.
Dlaczego idzie o każdą minutę
Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 wyraźnie wyznacza granicę „3 godziny lub więcej“:
- Opóźnienie 2 godz. 59 min = 0 € odszkodowania
- Opóźnienie 3 godz. 1 min = do 600 € odszkodowania
Właśnie dlatego linie próbują interpretować czas przylotu na swoją korzyść. Każdy samolot to setki tysięcy euro kosztu na godzinę – jeśli uda się ścisnąć oficjalny czas poniżej trzech godzin, linia oszczędza dziesiątki tysięcy euro na jednym opóźnionym locie.
Przełomowy wyrok: Germanwings przeciwko Henningowi
Długo definicja czasu przylotu była niejasna. Linie forsowały tezę, że lot kończy się w chwili dotknięcia pasa (touchdown).
Przełom przyniósł wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE C-452/13 (Germanwings GmbH przeciwko Ronny’emu Henningowi).
Oficjalna definicja: „Czas przylotu zachodzi w momencie otwarcia co najmniej jednych drzwi samolotu, pod warunkiem że w tym momencie pasażerom wolno opuścić samolot“.
Lądowanie vs otwarcie drzwi: minuty, które decydują
Przykład modelowy – lot z Warszawy do Hurghady (trasa ponad 1 500 km = 400 € odszkodowania):
Planowany przylot: 14:00
| Faza | Godzina | Opóźnienie |
|---|---|---|
| Dotknięcie pasa | 16:55 | 2 godziny 55 minut |
| Postój przy terminalu | 16:59 | 2 godziny 59 minut |
| Otwarcie drzwi | 17:02 | 3 godziny 2 minuty |
Linia może twierdzić, że lot wylądował z opóźnieniem poniżej 3 godzin. Prawo do odszkodowania mimo to istnieje. Czteroosobowa rodzina straciłaby 1 600 €, gdyby przyjęła tę wersję.
Loty łączone: gdzie liczy się opóźnienie?
Przy lotach z przesiadką decyduje opóźnienie do końcowego celu podróży.
Przykład: Lecisz z Warszawy przez Frankfurt do Nowego Jorku z Lufthansą. Pierwszy odcinek ma 45 minut opóźnienia – z tego powodu nie łapiesz przesiadki. Lufthansa przebukowuje Cię na lot zastępczy, a do Nowego Jorku docierasz z opóźnieniem 6 godzin.
Czy masz prawo do odszkodowania? Tak. Całą podróż traktuje się jako jedną całość. Liczy się to, że do celu dotarłeś z opóźnieniem 6 godzin. Pełne 600 € należy się.
Uwaga na osobne bilety: ta zasada dotyczy tylko lotów na jednej rezerwacji (jeden kod PNR). Jeśli kupiłeś dwa niezależne bilety, pierwsza linia nie odpowiada za opóźnienie drugiego.
Co jeśli samolot wyląduje na innym lotnisku (lądowanie zastępcze)?
Jeśli samolot nie wylądował w celu (np. z powodu mgły), a na lotnisku zapasowym, Twoja umowa z linią nadal obowiązuje. Opóźnienie liczy się do momentu, w którym linia dostarczy Cię do pierwotnego celu – niezależnie od tego, gdzie fizycznie wysiadłeś.
Przykład:
- Lądowanie na lotnisku zapasowym: 1 godzina opóźnienia
- Oczekiwanie na autobus: 2 godziny
- Przejazd do pierwotnego celu: 1 godzina
Łączne opóźnienie: 4 godziny = prawo do odszkodowania.
Jak udowodnić długość opóźnienia?
Linie mają dostęp do wewnętrznych systemów. Pasażerowie tylko telefon. Co z tym zrobić?
Czekając w samolocie: w momencie, gdy opóźnienie przekroczy 3 godziny, zrób zdjęcie, że nadal siedzisz w samolocie. Metadane telefonu zapiszą dokładny czas.
Wstecznie bez zdjęć: nic nie szkodzi. Profesjonalne bazy ruchu lotniczego pozwalają odtworzyć dokładny przebieg lotu nawet sprzed kilku lat. Refundio analizuje te dane w każdej sprawie.